امروز: چهارشنبه ۹ مهر ۱۳۹۹

شورای اسلامی شهر شیراز

نطق و تذکر :: طرح جامع شهر شیراز با اهداف راهبردهای پیش‌بینی شده فاصله معناداری دارد/ تاخیر بیش از اندازه در ابلاغ بازنگری ضوابط طرح تفصیلی شیراز به سمی مهلک و کشنده بدل شده است

  • تاریخ:
    ۱۳۹۹/۰۴/۰۴
  • عنوان:
    طرح جامع شهر شیراز با اهداف راهبردهای پیش‌بینی شده فاصله معناداری دارد/ تاخیر بیش از اندازه در ابلاغ بازنگری ضوابط طرح تفصیلی شیراز به سمی مهلک و کشنده بدل شده است
  • نام عضو:
    لیلا دودمان

به نام خدا
ضمن عرض سلام و تبریک به مناسبت فرا رسیدن دهه کرامت که در راس آن میلاد فرخنده؛ امام خیر و برکت شمس الشموس علی بن موسی الرضا (ع) قرار دارد به همه حضار؛ سروران و همکاران گرامی کمال تشکر را از توجه شما بزرگواران به مطالب ذیل دارم.
شهر تاریخی فرهنگی شیراز ریشه در گذر سال های سال زندگی پویای مردم این شهر داشته و علاوه بر جاذبه های منحصر به فرد خود، پیچیدگی‌های متعددی در حوزه جغرافیا و زمین شناسی و مسایل کالبد شهری دارد که  با توجه به قدمت و پیشینه آن قسمت عمده‌ای از بافت شهری آن در گذشته شکل گرفته است و مدیریت شهری میراث دار آن در همه ابعاد بوده و خواهد بود.
اما چنانچه بخواهیم ارزیابی آسیب شناسانه از اقدامات شهرسازانه در قالب طرح جامع وتفصیلی شهر داشته باشیم در ابتدا این حقیقت رایج در غالب شهرهای امروزی را بپذیریم که همواره شکافی میان برنامه ریزی و اجرای طرح های تفصیلی وجود داشته و دارد اما نکته مهم انجاست که این شکاف تا چه میزان عمیق بوده و این فاصله از طرح تا اجرا، به دیگر کلام که تحقق پذیری نامیده می شود تا چه میزان صورت پذیرفته و چقدر در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان اثرگذار بوده است و آیا با وجود تدوین راهبردها برای توسعه شهر و تلاش‏های شهرداری و شورای شهر توانسته‏ایم بصورت مطلوب به اهداف تعیین شده برسیم؟
طرح های تفصیلی باهدف تحقق اهداف و راهبرد طرح جامع شرح و بسط و تنظیم می شوند و باید بر جنبه های اجتماعی اقتصادی و جمعیتی با طرح فرادست منطبق باشند تا در صورت تامین منابع و مشارکت مردمی جامه عمل پوشانیده شوند. اما توجه بیش از اندازه طرح جامع و طرح تفصیلی به موضوع پهنه‏بندی‏ها در کاربری‌ و تاکید بر حوزه‏های سخت‌افزاری در کنار عدم مطالعات عمیق و کامل نتیجه ای جز عدم تحقق اکثر این اهداف به همراه نداشته و حتی می‏توان گفت طرح جامع شهر شیراز به اهداف خود در راستای تحقق راهبردهای پیش‌بینی شده در آن با سر منزل مقصود فاصله معناداری دارد؛ عدم توفیق در حل این چالش‌ها ریشه در مبانی نظری و نحوه تدوین، تصویب و اجرای طرح‌های توسعه شهری شامل طرح های جامع و تفصیلی دارد. در دنیا چندین دهه است که از برنامه‌ریزی‌های شهری از نوع تهیه طرح جامع شهری، عبور کرده‏اند و به سمت برنامه‏ریزی غلتان حرکت کرده‏اند.
البته ذکر این نکته ضروری است که از منظر جامعه شناسی شهری؛ د‌ره عمیق میان قانون و اجرا د‌ر مد‌یریت شهری همیشه مبتنی بر ضعف های طرح های فرادست اقتصاد زمین؛ یا آنکه مسوولان اجرایی نمی‌خواهند‌ یا نمی‌توانند‌ قانون را اجرایی کنند‌ نیست بلکه علت آن است که آنچه ما به‌عنوان قانون تهیه می‌کنیم صرف‌نظر از کیفیت فنی آن، فاقد‌ نیروی پیش‌برند‌ه‌ای به نام مشارکت مرد‌می است. واقعیت آن است که جامعه شهری هیچ نسبتی بین نیازها و خواسته‌های خود‌ با طرح‌های شهری ازجمله طرح تفصیلی پید‌ا نمی‌کند‌ بنابراین اجرای آن را مطالبه نمی‌کند‌، بر اجرای آن نظارتی نمی‌کند‌ و از تخلف‌ آن استقبال می‌نماید.
طبیعی است که تا چنین رابطه‌ای بین طرح‌ها و قوانین شهری با مرد‌م برقرار است، سرنوشتی بهتر از طرح تفصیلی فعلی پید‌ا نخواهند‌ کرد‌؛ موفق ترین شهرهای امروزی با تکیه بر سرمایه و پشتوانه اجتماعی طرح های شهری خود را به منصه بروز و ظهور می رسانند؛ حق بر شهر یک پاراد‌ایم مد‌ د‌انشگاهی که فقط موضوع ‌ برگزاری همایش ها و به تحریر درآوردن مقالات علمی نیست، بلکه یک قطب‌نما برای عمل و کنشگری سیاست‌ورزانه برای بهبود‌ زیست روزمره همگانی است. مد‌یریت شهری زمانی می‌تواند‌ از آن د‌م بزند‌ که تمام تصمیمات خود‌ را بر مبنای راهنمایی این قطب‌نما اتخاذ کند‌.
سخن دوم آنکه طرحی که باید «ﺳـﻨﺪ ﺍﺟﺮﺍﻳﻲ ﻭ ﻣﻼﻙ ﻋﻤﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻘﻖ چشم‌اند‌از، ﺍﻫﺪﺍﻑ ﻭ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﻫﺎ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻜﻮﻳﻦ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﻃﺮﺡ ﺟﺎﻣﻊ، ﺍﻟﮕﻮﻱ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮ، ﺩﺭ ﺍﻓﻖ ﻃﺮﺡ  باشد»، علاوه بر نکات منفی چون نداشتن پشتوانه مرد‌می و سرمایه اجتماعی، د‌ر هزارتوی بوروکراسی رخوتناک نهادهای درگیر با موضوع و شهرد‌اریها و نبود سیستم مدیریت متمرکز شهری عملا کارامدی خود را به شدت کاهش داده؛ گواه این مدعا آنست به رسم طرح های جامع شهری  باید بلافاصله پس از ابلاغ آن، طرح تفصیلی آن  تدوین و اجرایی ‌شده و هر ده سال این ضوابط نیز مورد بازنگری قرار گیرند.
تاخیر بیش از اندازه در ابلاغ بازنگری این ضوابط به سمی مهلک و کشنده برای شیراز بدل گشت و نکته قابل تامل آنجا بود که این تاخیر با توجه به مجموعه تغییر و تحولات بسیار سریعی که در کالبد شهری اتفاق افتاد و مجوزات خارج از قانون اوایل دهه ۹۰ شمسی عملا ضرورت بازنگری و تغییر یکسری راهبردها را بر اساس مقتضیات زمانی بوجود آورده بود که اساسا دیگر نه زمانی برای ان وجود نداشت و گاها نه موضوعیتی. بعبارتی از دیدگاه کارشناسان بلافاصله بعد از ابلاغ آن ضرورت بازنگری بر طرح بازنگری بوجود آمد. 
با ابلاغ این ضوابط علاوه بر نیاز به تدوین برخی از دستورالعمل ها؛ مواردی نیز از عدم تطابق این ضوابط با وضع موجود و نیازهای امروز شهری شیراز و همچنین مغایرت های حقوقی و فنی و انطباق آن با مقررات ملی مشاهده گردید تا آنجا که بسیاری از صاحب‌نظران در قالب مکاتبات گسترده با کمیسیون شهرسازی موضوع پایش بازنگری طرح تفصیلی را عنوان نمودند. لذا کارگروهی با حضور متخصصان شهرسازی شهرداری شیراز اداره راه و شهرسازی نظام مهندسی و مشاورین شورا و گروههای متخصص مردمی تشکیل و بدنبال آسیب شناسی با هدف ایجاد بستر تغییرات پیش رونده و مثبت در ضوابط ابلاغی طرح بازنگری خواهد بود.
این مساله آنجا ضرورت پیدا می نماید که با توجه به تجارب گذشته و اتلاف زمانی نهادهای متولی جهت تایید و تهیه بازنگری های مجدد و مدت زمان چند ساله کوتاه باقیمانده تا ابلاغ بازنگری مجدد هرچند به عمر این دوره از شورای اسلامی شهر نخواهد رسید اما این کمیته می تواند بعنوان یکی از ثمرات پایدار از این دوره از اعضای شورای اسلامی شهر شیراز به  یادگار مانده و منجر به آن شود تا بستری را برای مدیریت شهری فراهم نماید تا در اجرا بتواند به مهم ترین تعهدات شهری خود در زمینه کیفیت افزایی به شهر جامه عمل بپوشاند.
از حسن توجه شما کمال تشکر و سپاس را دارم.


دیدگاه های شما